Bu yazı Bilim ve Gelecek Dergisi web sitesinden alınmıştır.
Yazının tam adresi http://www.bilimvegelecek.com.tr/?goster=112
Yaratılışçılar nereden nereye...Yazının tam adresi http://www.bilimvegelecek.com.tr/?goster=112
ABD'de olmadı, Türkiye'de yapalım
ABD Eyalet Mahkemeleri 1925'lerden bugüne Hıristiyan kökten dincilerin evrim karşıtı davalarına sahne oluyor. Eğitim sistemine göz diken dinci kesimin açtıkları hemen her dava yargı önünde hüsranla sonuçlanmış. Son yıllarda da bilinçli tasarım adıyla bilim kisvesine bürünerek milyon dolarlık bütçelerle türlü yolları aşındırmaya devam ediyorlar. Türkiye'ye konferans vermeleri için çağrılan, ABD orijinli Yaratılışı Araştırma Enstitüsü yetkililerinin şu sözleri durumun vehametini açıklıkla ortaya koyuyor: (...) Tüm okul öğretmenlerinin ve üniversite akademisyenlerinin çağrıldığı önemli bir çıkışın, bir konferansın zamanı gelmişti. Dr. Gish ve Dr. J. Morris, masraflar Türkler'e ait olmak üzere konferans vermek için çağırıldılar. İki dinin yaratılış doktrinleri arasında fazla bir fark olmamasına karşın, dinler arasındaki önemli farklar göz ardı edilemezdi... Halk konferansı sırasında İncil'e ve Hıristiyanlığa herhangi bir atıfta bulunulmaması özellikle istenmişti.
Aykut Kence
[Tüm yazıları]
Evrime eğitimde yer verilip verilmemesi, özellikle bazı ülkelerde her zaman tartışma konusu olmuştur. Evrim bir taraftan biyolojinin temel kuramıdır. Öyle ki evrim olmadan biyoloji öğretmenin hiçbir anlamı yoktur. Diğer taraftan Evrim Kuramı'nın yaşamın, ortak bir geçmişi paylaştığı yönündeki açıklaması, kutsal kitapların dinciler tarafından katı yorumuna uymamaktadır. Bu nedenle canlıların dünyanın başlangıcında ayrı ayrı yaratıldıklarını ve günümüze kadar değişmeden geldiklerini savunan dinciler, Evrim Kuramı'nı toplumun gözünde küçük düşürmek, öğretimini engellemek için her türlü yola başvurmuşlardır. Aynı zamanda günümüzde, evrim konusunda araştırma yapan, Evrim Kuramı'na destekleyici kanıtlar bularak bilime katkıda bulunan pek çok dindar bilim insanı da vardır.
Dinci kesimin evrim karşıtı davaları…
Yaratılışçı dediğimiz dinci kesim, 1925 yılında ABD'nin, Tennesee Eyaleti'nde evrim karşıtı bir yasa geçirmede başarılı oldu. Bu yasaya göre okullarda biyoloji derslerinde evrimden
ve Darwin'den söz etmek yasaklanmıştı. Bu ve benzeri yasalar, 1968 yılında ABD Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilene kadar birçok eyalette yürürlükte kaldı. İptal kararına yaratılışçılar, "biyoloji derslerinde yaratılış ve evrime eşit zaman ayrılması" şeklindeki yasaları anayasadan geçirterek karşılık verdi. Ancak birçok eyalette yürürlükte olan bu yasalar, 1980'li yıllarda Anayasa Mahkemesi tarafından aynı gerekçelerle yürürlükten kaldırıldı: "Evrim bir bilimdir. Yaratılış görüşü ise dinsel bir görüştür. Okullarda evrim öğretmeyerek öğrencileri bilimin sonuçlarından yoksun bırakmak ne denli yanlışsa, öğrencilere bir fen dersinde dinsel bir öğreti olan yaratılışı bir fen dersi ile birlikte öğretmek de o denli yanlıştır. Dinsel bir dogma ile bilimsel bir kuram birlikte öğretilemez."
Daha sonra taktik değiştiren yaratılışçılar, örneğin, Alabama Eyalet'inde okullarda biyoloji kitaplarına evrimi yalanlama etiketlerinin yapıştırılmasını ve sınıflarda evrim konusu işlenmeden önce bu yalanlama etiketinin okunmasını zorunlu kılan bir yasa geçirdiler.
Başka eyaletlerde, düşüncelerini gizleyen yaratılışçılar, kendilerini okulların yönetim kurullarına ve eyalet eğitim yönetim kurullarına seçtirdiler. Sonra da müfredatı değiştirmeye, yaratılışçılığı biyoloji derslerine koymaya ve evrimi müfredattan kaldırmaya çalıştılar.
Bu konular sürekli dava konusu edildi ve her seferinde yaratılışçı yaklaşımlar yargı önünde mahkûm oldu.
Bu davalardan en önemlileri, ABD Anayasa Mahkeme'sinde1968 yılında görülen Arkansas'a karşı Epperson davasıdır. Bu davada Anayasa Mahkemesi, anayasanın bir eyalete, öğretme ya da öğrenmedeki isteklerini, herhangi bir dinsel tarikata ya da dinsel bir öğretinin ilkelerine ya da yasaklarına göre belirleyemeyeceğine karar vererek evrim karşıtı yasalara ilk darbesini vurdu. Bunu izleyen davalarda aynı yönde kararlar alındı. 1981'de bir veli, evrim derslerinin çocuğunun ve kendisinin dinsel özgürlüklerini yaşamalarına engel olduğu gerekçesiyle Kaliforniya Eyaletini dava etti. Sacremento Yüksek Mahkemesi evrim öğretiminin dinsel özgürlüklere engel olmadığı yönünde karar verdi.
Daha sonra yaratılışçılar, görüşlerinin laiklik ilkesi gerekçesi ile dışlanmaması gerektiğini ileri sürdüler. Çünkü, onlara göre yaratılışçılık dinsel değil bilimsel bir görüştü. Bunun üzerine Arkansas Eyalet Meclisi de, evrim bilimi ile yaratılış bilimine biyoloji derslerinde eşit zaman ayrılması yönünde bir yasayı geçirdi. Federal Bölge Mahkemesi, bu yasayı 1982'de yaratılış biliminin bilim olmadığı gerekçesi ile iptal etti. 1987'de Aquillard'a karşı Edwards davasında Anayasa Mahkemesi, Lousiana'da evrimin öğretildiği her yerde yaratılışçılığın da öğretilmesini zorunlu kılan yaratılışçılık yasasını iptal ederken aynı gerekçeyi kullandı. Karara göre, insanın doğaüstü bir varlık tarafından yaratıldığını ileri süren bir yasa, dinsel görüşlerin öğretilmesini zorunlu kılmakta ve yaratılış biliminin öğretilmediği yerlerde, evrim öğretilmesini de yasaklayarak yasa kapsamlı bir bilim eğitimine de zarar vermektedir.
1994 yılında, yargı Capistrano Okul Bölgesi'ne karşı (...)
Yazının tamamını okumak için oturum açmanız gerekmektedir...
E-abone olarak Bilim ve Gelecek'in tamamına online erişmek için lütfen tıklayınız
