Anasayfa > Sayı 105 > 2012 Nobel Fizyoloji veya T...
2012 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü kök hücre çalışmalarına verildi




Fizik, Kimya, Edebiyat, Fizyoloji veya Tıp ve Barış olmak üzere beş dalda verilen Nobel Ödülü’nün bu yılki sahipleri belli oldu. Stockholm’deki Karolinska Enstitüsü’ne bağlı Nobel Kurulu, John B. Gurdon ve Shinya Yamanaka’yı olgunlaşmış hücrelerin yeniden programlanarak “pluripotent” hale dönüşmesini keşfettikleri için ödüle layık gördü.     
                        
İki biliminsanı, farklılaşma ve özelleşme sürecini tamamlamış olgun hücrelerin “yeniden programlanarak” özelleşmeden önceki hallerine dönüşebilme yeteneğine sahip olduklarını ve böylece bu hücrelerin vücuttaki herhangi bir dokuya ait hücreye dönüşebileceklerini keşfettiler. Bu buluş hücre ve organizmaların nasıl geliştiğini anlamamız açısından devrim niteliği taşımakta.
John B. Gurdon, 1962 yılında kurbağalar üzerinde yaptığı bir çalışmada hücre özelleşmesinin “tersine çevrilebilir” olduğunu göstermişti. Deneyde henüz özelleşmemiş bir yumurta hücresinin çekirdeği çıkarılarak içine olgunlaşması tamamlanmış bir bağırsak hücresinin çekirdeği nakledildi. Bu yumurta hücresinden normal bir kurbağa yavrusu meydana gelmesi, bağırsaktan alınan hücrenin üreme için gerekli olan bütün genetik bilgiye sahip olduğunu kanıtlamış oldu. Ondan 44 yıl sonra Shinya Yamanaka faredeki olgunlaşmış hücrelerin gen dizilimlerini değiştirip onları yeniden programlayarak olgunlaşmamış kök hücrelere dönüştürmeyi başardı.

Bu iki büyük buluş hücre gelişmesine ve özelleşmesine bakış açımızı tamamen değiştirmekte. Artık olgun hücrelerin sonsuza kadar farklılaştıkları şekilde kalmayacağını anlayabiliyoruz. Hiç kuşkusuz insan hücrelerinin yeniden programlanması hastalıkların gelişim sürecinin araştırılması, teşhis ve tedavisinde biliminsanlarına büyük fırsatlar yaratacak.

Embriyo, ilk anlarından itibaren olgunlaşmamış ve bir görev için farklılaşmamış hücrelerden oluşur. Yetişkin organizmayı oluşturmak üzere her türlü hücreye dönüşme kapasitesine sahip olan bu hücrelere “pluripotent hücreler” denir. Embriyo geliştikçe bu hücreler bulundukları dokuya ait özel görevleri yapmak üzere sinir, kas, karaciğer ve tüm diğer hücre tiplerine dönüşebilirler. Nobel getiren bu keşfe kadar, bu hücrelerin eski hallerine dönmelerinin mümkün olmadığı ve bu değişimin tek yönlü olduğu düşünülüyordu. Oysa şimdi biliyoruz ki hücreler farklılaşmadan önceki ilk hallerine, “pluripotent” hallerine dönüşebiliyorlar.

Kaynak: “Nobel Prize in Physiology or Medicine 2012 Awarded for Discovery That Mature Cells Can Be Reprogrammed to Become Pluripotent”, http://www.sciencedaily.com/releases/2012/10/121008082955.htm
Hazırlayan: Çağla Eren - İTÜ Moleküler Biyoloji ve Genetik Lisans Öğrencisi


Kargo Hizmeti
100 TL'ye kadar alışverişlerinizde kargo ücreti 5 TL. 100 TL ve üstü alışverişlerde için kargo ücretsiz...
Bilim ve Gelecek Kitaplığı

HARUN YAHYA SAFSATASI ve EVRİM GERÇEĞİ-Baskısı Yok HARUN YAHYA SAFSATASI ve EVRİM GERÇEĞİ-Baskısı Yok
kolektif
Sepete Ekle Tümünü Göster
Eski sayılarımızı alabilirsiniz Tümünü Göster
cilt
Ciltlerimizi edinebilirsiniz 9. cilt çıktı!
Duyurular