Anasayfa > Sayı 48 > Toba dağı volkanik s...
74.000 yıl önce
Toba dağı volkanik süper-patlaması / Timor'dan Avustralya'ya

Kuzey Sumatra'daki Toba Gölü dünyanın en geniş aktif volkanik çöküntüsüdür. Toba Gölü'nde (100 x 30 km) 74 bin yıl önce meydana gelen volkanik patlama, son 2 milyon yılın en büyük patlaması olarak bilinmektedir. Bu mega-patlama oldukça uzun süren bir nükleer kışa neden olmuş ve bu patlamadan yayılan küller kuzeybatıya doğru oldukça geniş bir alana yayılıp, 1,5 metre kalınlığında bir örtü halinde Hindistan'ı, Pakistan'ı ve körfez bölgesini kaplamıştı.



Kuzey Sumatra'daki Toba Gölü dünyanın en geniş aktif volkanik çöküntüsüdür. Toba Gölü'nde (100 x 30 km) 74 bin yıl önce meydana gelen volkanik patlama, son 2 milyon yılın en büyük patlaması olarak bilinmektedir. Bu mega-patlama oldukça uzun süren bir nükleer kışa neden olmuş ve bu patlamadan yayılan küller kuzeybatıya doğru oldukça geniş bir alana yayılıp, 1,5 metre kalınlığında bir örtü halinde Hindistan'ı, Pakistan'ı ve körfez bölgesini kaplamıştı. Toba'dan yayılan küller Grönland'daki buz tabakalarında ve Hint Okyanusu'nda sualtı çukurlarında bulundu ve patlamanın kesin tarihinin belirlenmesini sağladı. Toba patlaması, insanın tarihinde, son buzul çağından önce meydana gelen en dramatik, doğru şekilde tarihlenmiş ve kesin olaydır.
Bazı araştırmacılar, onu izleyen "nükleer kış" nedeniyle Toba olayını, dünya çapındaki toplu ölümlerin sebebi olarak görürler. Konuyu ele alırken bu olguyu da hesaba katmak gerekir. Toba külleri Sumatra'dan kuzeybatıya Hint Okyanusu üzerinden geçerek yayıldığına göre, Hindistan, kül yağmurundan en fazla etkilenen ve bu nedenle insanların kitleler halinde yaşamını yitirdiği bir bölge oldu. Bu olay iki ana genetik dal olan M ve N'nin maternal genetik alt gruplarından Hindistanlılara has olanların çoğunun neden Asya'nın diğer bölgelerinde bulunmadığını ve bu grupların yeniden yayılma tarihlerinin paradoksal olarak Hindistan'da neden Doğu Asya ve Avustralasya'ya nazaran daha geç olduğunu açıklayabilir.

Toba patlamasından önce Asya'ya gelenler
Eğer atalarımız Afrika'yı 85 bin yıl önce terk ettilerse, onların soyundan gelenlerin Toba patlamasından 10 bin yıldan daha önce Asya'da yaşamış olmaları gerekir ve Hint Okyanusu'nun kıyılarında yaşayanlar, insanlık tarihinin en büyük volkanik kül yağmurunun doğrudan hedefi olmuşlardır. Toba patlaması bu nedenle oldukça önemli bir tarih belirleyicidir; çünkü küller çok geniş bir alanı kaplamıştır ve bozulmamış bir katman halinde bulundukları her yerde kesin olarak tanımlanıp tarihlenebilir.
Afrika'dan Avustralya'ya uzanan yolun üçte ikisi kadar bir mesafede Malezya yarımadasında Perak bölgesindeki Lenggong vadisinde bulunmuş olan Paleolitik Çağ'a ait Kota Tampan kültürünün yeniden değerlendirilmesi sonucunda, Avustralya'ya insanların yerleşmesinin zamanı konusunda önceden belirlenmiş tarihler tekrar onaylandı. Bu kültürün ilk tanımlanışı, ilginç, geniş ve biraz kaba saba taş aletlerin bulunmasıyla oldu. Bu aletlerin sadece tek tarafı şekillendirilmişti ve arkeologlar 1960'larda bunların daha erken insan türlerinin elinden çıkmış olabileceğini düşünmüşlerdi. Bununla birlikte, aletlerin etrafını çevreleyen jeolojik katmanlar yeniden incelendiğinde, bunların daha yakın bir zamanda yapılmış oldukları anlaşıldı. 1975'te Sarawak Müzesi'nin küratörü Tom Harrison, aletlerin Sumatra'daki Toba yanardağının patlamasıyla ilintili olabileceğini iddia ettiğinde, bunlara olan ilgi daha da arttı.

Arkeolojik kanıtlar
Malezyalı arkeolog Zuraina Majid, Perak bölgesinde Penang yakınında ağaçlı bir vadide bu kültürün kalıntılarını buldu. Kota Tampan kültürü diye bilinen, kesintisiz bir Paleolitik gelenek orada on binlerce yıl öncesine uzanıyor. Bir kazı bölgesinde, bu geleneğe ait aletler Toba volkanik küllerinin içine gömülmüş bir halde bulunmaktadır. Bu aletlerin modern insanla ilişkili oldukları kesinleştiği takdirde, bu, modern insanın Güneydoğu Asya'ya 74 bin yıldan daha önce, Toba patlamasından erken bir tarihte yerleşmiş oldukları anlamına gelir. Bu durumda, 85 bin yıl önceki toplu göç tezi daha olası bir hale gelir. Avustralya'da 65 bin yıl önceki insan yerleşimine dair genetik ve diğer kanıtlar bu senaryoya uygun düşmektedir.
Toba patlaması, özellikle geniş Hindistan bölgesini kalın bir kül katmanıyla kapladı. Hindistan'a ilk yerleşenlerin felaketlerin bu en büyüğünden sonra hayatta kalmayı nasıl başardıklarını anlamak kolay değil. Doğu ile (...)

Yazının tamamını okumak için oturum açmanız gerekmektedir...
E-abone olarak Bilim ve Gelecek'in tamamına online erişmek için lütfen tıklayınız


Kargo Hizmeti
100 TL'ye kadar alışverişlerinizde kargo ücreti 5 TL. 100 TL ve üstü alışverişlerde için kargo ücretsiz...
Bilim ve Gelecek Kitaplığı

50 Soruda Evren 50 Soruda Evren
Çağlar Sunay
Sepete Ekle Tümünü Göster
Eski sayılarımızı alabilirsiniz Tümünü Göster
cilt
Ciltlerimizi edinebilirsiniz 9. cilt çıktı!
Duyurular