Anasayfa > Sayı 63 > Peki Avrupa'yı Kim Ke#...
DOSYA: Antik kâşifler
Peki Avrupa'yı Kim Keşfetti?

Coğrafya son derece ideolojik bir bilim, tıpkı tarih gibi (aslında tüm bilim dalları gibi). Bu ideolojik bilimin belki de en ideoloji yüklü kavramlarından biri de "keşif"tir. Bilim ve Gelecek'in Ocak 2006 tarihli 23. sayısındaki dosyada, İpek Yolu kâşiflerini ve Çinli amiral Zheng He'nin 15. yüzyıldaki büyük yolculuklarını işlemiş ve keşif kavramını sorgulamıştık. Doğu uygarlıklarının dünyaya hakim olduğu çağlarda keşiflerin yönünün de doğudan batıya doğru olduğunu belirtmiştik. Tarih boyunca hep uygarlar keşfetmiş, barbarlar ise keşfedilmişlerdir. Aslında bu durum "coğrafi keşif" kavramının kökten sorgulanmasını da gerektirir.
Okuyacağınız dosyada bu sorgulama için bazı yeni veriler sunuyoruz. Daha da geriye, uygarlığın erken dönemlerine gidiyor, "Antik kâşifleri" inceliyoruz. O çağlarda bilinen dünya Akdeniz çevresi, Ortadoğu ve Anadolu'dan ibaretti ve keşfedenler Mısırlı, Fenikeli, Yunanlı, Kartacalı uygarlar, keşfedilenler ise Avrupalı ve Afrikalı barbarlar (hatta ilkeller) idi. Kapitalist Batı uygarlığının tetikleyicisi "Coğrafi Keşifler"in öncüleri İspanyol, Portekizli, Hollandalı, İngiliz kâşiflerin ataları, o çağlarda keşiflerin öznesi değil nesnesiydiler. Mısır firavununun sponsorluğunda Fenikeli denizciler, Kartacalı amiraller ve Egeli koloniciler tarafından keşfedildiler. Amerika'nın Avrupalılarca keşfedildiği söylenir durur; peki, Avrupa'yı kim keşfetmiştir? Fenikeli denizcilerin inanılmaz yolculuklarını, Kartacalı amiraller Hanno ve Himilco'nun keşiflerini, Marsilyalı Pytheas'ın neredeyse kutup bölgelerine ulaşan gezilerini okuyacaksınız.
Dosyamızın ana yazısı büyük coğrafyacımız Sami Öngör'ün "Coğrafi Keşifler ve Tetkik Seyahatleri Tarihi" adlı kitabının (Maarif Basımevi, İstanbul 1954) ilgili bölümünden oluşuyor. Başlığı, bazı arabaşlıkları biz koyduk ve bazı eski Türkçe sözcükleri bugünkü dile uyarladık. Ayrıca bu yazıdan yola çıkarak yaptığımız incelemenin sonucunda daha ayrıntılı bilgilere ulaştık ve bunları da ek yazı ve kutularla sunuyoruz. Bütün dosyanın ilgiyle okunacağını düşünüyoruz.
23. sayımızdaki dosyanın sunuşunu "Sadece maddenin, eşyanın, doğanın ve evrenin keşfedileceği bir insan toplumunun özlemiyle..." diye bitirmişiz. Bu dosyanın da aynı özlemin ışığında okunmasını diliyoruz.




(...)

Yazının tamamını okumak için oturum açmanız gerekmektedir...
E-abone olarak Bilim ve Gelecek'in tamamına online erişmek için lütfen tıklayınız


Kargo Hizmeti
100 TL'ye kadar alışverişlerinizde kargo ücreti 5 TL. 100 TL ve üstü alışverişlerde için kargo ücretsiz...
Bilim ve Gelecek Kitaplığı

50 Soruda Antropoloji 50 Soruda Antropoloji
Sibel Özbudun- Gülfem Uysal
Sepete Ekle Tümünü Göster
Eski sayılarımızı alabilirsiniz Tümünü Göster
cilt
Ciltlerimizi edinebilirsiniz 9. cilt çıktı!
Duyurular