Bu yazı Bilim ve Gelecek Dergisi web sitesinden alınmıştır.
Yazının tam adresi http://www.bilimvegelecek.com.tr/?goster=891
Türkiye yayıncılık tarihinin önemli kitap dizilerindendi:Yazının tam adresi http://www.bilimvegelecek.com.tr/?goster=891
“100 soruda…”
“100 Soruda” dizisi, Gerçek Yayınevi tarafından, Fethi Naci editörlüğünde, 1968-1992 yılları arasında yayımlandı. Türkiye’nin önemli aydınları tarafından kaleme alınan 60’a yakın kitabı içeren dizi, yayımlandığı dönemde ve sonrasında, özellikle gençliği, üniversite öğrencilerini yaşadıkları ülkenin tarih ve güncelliğinin her boyutu hakkında bilgilendirdi, bilinçlendirdi.
Özlem Özdemir
[Tüm yazıları]
Bilim ve Gelecek Kitaplığı, “50 Soruda...” dizisinin ilk kitabını yayımladı: 50 Soruda İnsanın tarihöncesi evrimi…
“50 Soruda” dizisi denildiğinde belki birçoğumuzun aklına sahaflardan tek tük bulup aldığımız “100 Soruda” dizisinin kitapları geliyor. Biz de, bu vesileyle, Türkiye yayıncılık tarihinin en başarılı dizilerinden biri olan “100 Soruda” kitaplarının hangi dönemde, nasıl bir düşünceyle ve kimler tarafından çıkartıldığını incelemek istedik. Çünkü bu dizi yayımlandığı dönemde ve sonrasında, gençliği, üniversite öğrencilerini yaşadıkları ülkenin tarih ve güncelliğinin her boyutu hakkında bilgilendirdi, bilinçlendirdi.
Gerçek Yayınevi kuruluyor…
“100 Soruda” dizisi, 2008’de kaybettiğimiz ülkemizin önde gelen edebiyat eleştirmeni Fethi Naci’nin Türkiye yayıncılığına bir armağanı. Fethi Naci 1959’da askerliğini yaptıktan sonra Bakırköy’de bir fabrikada Personel İşleri Sorumlusu olarak çalışmaya başlar. Aynı zamanda TİP’in gazete ve dergilerinde yazılar yayımlar. Patronlar, personel işlerine bakan İbrahim Kalpakçıoğlu ile yazar Fethi Naci’nin aynı kişi olduğunu öğrenince, Fethi Naci’nin işine son verilir. Fethi Naci’nin işten atılması, Gerçek Yayınevi’nin kurulmasını sağlar:
“1965 Mayıs’ının sonunda bana on bin lira işten çıkarma tazminatı verdiler. Bankada da dört bin küsur liram vardı. Sümerbank işten atmıştı, Emayetaş işten atmıştı (ikisi de siyasal görüşlerim yüzünden!). İşten atılmamak için tek çare vardı: kendi işimi kurmak. Ben de 1965’in Haziran’ında Gerçek Yayınevi’ni kurdum. İlk kitap hazırdı: Yön’de yazdığım yazılardan, incelemelerden bazılarını Az Gelişmiş Ülkeler ve Sosyalizm adıyla toplamıştım. Böylece1965 Haziranında ilk kitap yayınlanmış oldu. Baskı sayısı: 6000.” (1)
Fethi Naci Gerçek Yayınevi’nin ilk kitabını 1965’de yayımlar ancak 1968’e kadar yayıneviyle fazla ilgilenemez. Çünkü 1967 yılının sonunda Doğan Özgüden ve Yaşar Kemal’le birlikte Ant dergisini çıkarırlar. Fethi Naci, Ant’a “Macaristan’dan İnsan Manzaraları” adıyla, beş hafta sürecek olan röportajlar yapar. “100 Soruda” dizisinin kaynağı aslında bu röportajlardır.
“Macaristan’a çağrılı olarak gitmiştim. Gitmeden İstanbul’daki kültür işleriyle uğraşan Macar’la konuştum. Kimlerle konuşmak istediğimi yazdım: Din adamından spor işleriyle uğraşanlara kadar. Konuşacaklarımın adlarını ve adreslerini yazıyordum, kısa sorularla kısa cevaplarla konuşmamı yapıyordum. Gevezeliğe yer yoktu. ‘100 soruda dizisi’ni hazırlarken soru-cevap biçimini birçok arkadaşla konuştum. Bir konuşmamızda Cemal Süreyya dizinin adını ‘100 soruda’ yapmamı istedi. ‘100 soruda bir kesinlik var’, diyordu. Böylece Cemal Süreyya, dizinin isim babalığını benimle bölüşmüş oldu.” (2)
Fethi Naci ilk kitap için dönemin en önemli iktisat hocalarından ve aynı zamanda TİP yöneticisi olan Prof. Dr. Sadun Aren’e başvurur. Dizinin ilk kitabı olan 100 Soruda Ekonomi El Kitabı 1968’de Gerçek Yayınevi tarafından yayımlanır.
“100 soruda” dizisinin ikinci kitabı Fethi Naci’nin yazdığı Atatürk’ün Temel Görüşleri adlı kitap olacaktır. Fethi Naci bir yandan yazacağı bu kitabın hazırlıklarını sürdürürken bir yandan da dizinin diğer kitaplarını ve bu kitapları yazacak isimleri belirlemeye çalışır.
“1968 yazında bir yandan Atatürk’ün Temel Görüşleri kitabı üzerinde çalışıyor, bir yandan da ‘100 soruda’ dizisinin hazırlıklarıyla uğraşıyordum. Aşağı yukarı 20 kitap tasarlamıştım. Bunları yazabilecek olanlara Soru-Cevap yöntemini açıklayan mektuplar yazıyor, konular öneriyordum. Bunlar arasında ‘ağabey’ diyebileceğim bilim adamları da vardı, bana ‘ağabey’ diyen gençler de, arkadaşlarım da… Bu dizinin tutacağından emindim; çünkü Türkiye gerçeklerini inceleyen kitaplar yoktu ya da yok denecek kadar azdı.” (3)
Gerçekten de “100 Soruda” dizisinin basıldığı dönemde Türkiye ile ilgili araştırma kitapları oldukça azdı. “100 Soruda” dizisinin etkili ve önemli olmasının nedeni de buydu. Dizi iktisat tarihinden Türkiye’de yaşanan kentleşme sorunlarına, Türkiye sanat tarihinden dünya devrimlerine, Spor tarihinden tasavvufa (...)
Yazının tamamını okumak için oturum açmanız gerekmektedir...
E-abone olarak Bilim ve Gelecek'in tamamına online erişmek için lütfen tıklayınız
